Rok 2026 przyniesie jedne z większych od lat zmian w obszarze prawa pracy, wynagrodzeń oraz raportowania podatkowego. Nowe struktury JPK, zmiany w naliczaniu stażu pracy, wyższa płaca minimalna i coraz większa rola KSeF, to tylko niektóre z regulacji, które będą wymagały dostosowania procesów firmowych.
Poniżej przedstawiamy przegląd najważniejszych zmian wraz z praktycznymi wskazówkami.
Spis treści
- Koszty zatrudnienia w 2026 roku – co się zmieni?
- Nowe zasady naliczania czasu pracy – rewolucja od 2026 roku
- Nowe struktury JPK_CIT, JPK_KR_PD, JPK_ST_KR w 2026
- KSEF – rosnące znaczenie e-faktur w 2026 roku
- Jak przygotować firmę i system ERP do zmian w 2026 roku?
Koszty zatrudnienia w 2026 roku – co się zmienia?
Zmiany wynagrodzeń minimalnych i powiązanych z nimi świadczeń będą jednym z kluczowych wyzwań dla działów HR.
Od 1 styczna 2026 roku minimalne wynagrodzenie wzrośnie do 4 806 zł brutto miesięcznie oraz 31,40 zł brutto/h. Taka zmiana niesie za sobą nie tylko wyższe koszty pracy, ale również konieczność dostosowania wszystkich dodatków, premii oraz ekwiwalentów do nowych kwot wynagrodzenia.
System kadrowo-płacowy powinien umożliwiać:
- Automatyczne przeliczanie dodatków, ekwiwalentów oraz list płac według nowych stawek,
- Monitorowanie wymiaru czasu pracy w 2026 roku,
- Generowanie dokumentów i raportów zgodnych z aktualnymi przepisami.
Nowe zasady naliczania czasu pracy – rewolucja od 2026 roku
Od 1 stycznia 2026 roku ulegnie zmianie sposób liczenia stażu pracy, który wpływa m.in. na:
- wymiar urlopu wypoczynkowego,
- dodatek stażowy,
- okres wypowiedzenia,
- odprawy,
- możliwość skorzystania z niektórych świadczeń pracowniczych.
Najważniejsze założenia zmian
Do stażu pracy będą wliczane także:
- okresy prowadzenia działalności gospodarczej,
- umowy cywilnoprawne, np. zlecenia,
- umowy agencyjne,
- praca za granicą,
- okresy współpracy B2B, jeśli odpowiadały świadczeniu pracy.
Pracownik będzie musiał dostarczyć dokumenty potwierdzające te okresy. Na ich przedstawienie przewidziano określony czas.
Co to oznacza w praktyce?
Działy kadr muszą liczyć się z większą liczbą dokumentów od pracowników.
System ERP powinien:
- umożliwiać wprowadzanie nowych typów okresów zatrudnienia,
- przeliczać staż automatycznie,
- generować aktualne raporty dla pracowników i przełożonych,
- odzwierciedlać zmiany w uprawnieniach związanych ze stażem.
Nowe struktury JPK_CIT, JPK_KR_PD, JPK_ST_KR w 2026 roku
Wraz z cyfryzacją podatków pojawiają się nowe obowiązki raportowe. Rok 2026 wprowadza trzy ważne struktury JPK.
JPK_CIT
JPK_CIT obowiązuje największych podatników już od stycznia 2025 roku. Od 1 stycznia 2026 obejmie kolejną grupę firm, która zobowiązana jest do składania JPK_V7, a od 2027 rok wszystkich podatników CIT i PIT.
JPK_CIT to nowy sposób raportowania, który jest przeznaczony dla płatników podatku dochodowego od osób prawnych. Jest on w dużym stopniu rozwinięciem pliku JPK_KR – czyli jednolity plik kontrolny dla ksiąg rachunkowych, który obowiązuje od 2016 roku. Jednak raporty JPK_CIT muszą być wysyłane co roku.
Jakie dane muszą znaleźć się w JPK_CIT?
- dowody księgowe,
- zapisy księgowe oraz dekrety bilansowe,
- zestawienia obrotów i sald,
- dane identyfikacyjne kontrahentów,
- znaczniki identyfikujące konta rachunkowe,
- różnice między wynikiem bilansowym a podatkowym,
- dane dotyczące środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
Jak działa JPK_CIT w enova365?
- System enova365 znacznie ułatwia raportowanie JPK_CIT. Jednak, aby raporty zawierały wszystkie dane wymagane prawnie konieczne jest wykorzystanie mechanizmów porządkujących informacje zawarte w systemie.
- System enova365 posiada funkcjonalność standaryzacji tytułów dokumentów OT (dokument przyjęcia środka trwałego) i LT (likwidacja środka trwałego) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.
- W enova365 znajdziemy również ułatwienia związane z ewidencją środków trwałych, które obejmują wyposażenie kartotek środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w niezbędne oznaczenia wymagane przez nowe przepisy.
- System enova365 umożliwia wysyłkę plików JPK_ST_KR (Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe) oraz JPK_KR_PD (Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy), co jest niezbędne przy raportowaniu JPK_CIT.
JPK_ST_KR
Od 2026 roku dla dużej grupy firm wchodzi nowy obowiązek raportowania – JPK_ST_KR, czyli JPK dla ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (WNiP). Dla wielu firm będzie to zupełnie nowe wyzwanie, dlatego warto już dziś się do tego przygotować.
JPK_ST_KR to struktura pliku JPK związana z ewidencją majątku trwałego. Za jej pomocą raportuje się dane zarówno w ujęciu bilansowym, jak i podatkowym, np. numer inwentarzowy, daty nabycia, wartość początkową, automatyzację czy informacje o likwidacji i zbyciu. W strukturze muszą znaleźć się także dane identyfikacyjne dokumentów, np. numer dowodu przyjęcia do użytkowania, numer faktury (jeśli to np. faktura KSeF) czy rodzaj dokumentu.
Od 2026 roku wszyscy podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi oraz podatnicy PIT, prowadzący księgi rachunkowe i obowiązani przesyłać pliki JPK_V7M, muszą ewidencjonować środki trwałe oraz wysłać plik JPK_ST_KR najpóźniej do końca marca 2027.
Jak przygotować się do raportowania?
- Aby móc generować plik JPK_ST_KR należy posiadać odpowiednie narzędzie informatyczne. W tym celu należy upewnić się, że system księgowy, który posiadasz jest dostosowany do wymogów rozporządzenia, tak jak system enova365. Ponadto w 2025 roku warto również przeprowadzić inwentaryzację środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
- Moduł Księga Inwentarzowa enova365 automatyzuje generowanie pliku JPK_ST_KR, eliminując wiele typowych problemów, z którymi mierzą się osoby odpowiedzialne za ewidencję majątku trwałego i WNiP.
JPK_KR_PD
JPK_KR_PD to plik, który obok JPK_ST_KR wchodzi w skład raportowania JPK CIT, stopniowo obejmującego coraz szerszą grupę firm. Składa się z części, dotyczącej ksiąg rachunkowych oraz rozliczenia podatku dochodowego. Plik JPK_KR_PD musi zawierać szereg obowiązkowych elementów, wynikających z nowych przepisów oraz aktualnej struktury pliku.
W skład JPK_KR_PD wchodzą:
Dziennik księgowań
W pliku JPK_KR_PD musi znaleźć się informacja o każdym dowodzie księgowanym, a także o jego księgowaniu, tzn. o każdym dekrecie wraz z zapisami księgowymi na poszczególne konta księgowe.
Obrotówka
Jest to pełna informacja o obrotach i saldach z danego roku (tzw. Obrotówka). Ponadto konta księgowe w wysyłanym pliku JPK_KR_PD muszą posiadać znaczniki – księgowe lub podatkowe.
Rozliczenia podatku dochodowego CIT
8 pól, które określają wysokość różnicy między wynikiem finansowym, który ustalany jest na podstawie przepisów o rachunkowości, a podstawą opodatkowania ustaloną na podstawie przepisów podatku dochodowego od osób prawnych. Potocznie zwane „wyjątkami podatkowymi”.
Informacje o kontrahentach
W JPK_KR_PD należy zamieścić dane o każdym kontrahencie, z którym mieli transakcje w danym roku.
KSeF – rosnące znaczenie e-faktur w 2026 roku
Krajowy system e-Faktur działa prężnie. Coraz więcej procesów księgowych będzie powiązanych z KSeF, m.in. wcześniej wspomniane raportowanie JPK_CIT, JPK_KR_PD, czy JPK_ST_KR.
Jak przygotować firmę i system ERP do zmian w 2026 roku?
Aby uniknąć błędów, chaosu i kar, firmy powinny już teraz rozpocząć działania przygotowawcze. Poniżej przedstawiamy kilka czynności, które pomogą wdrożyć się w zmiany w 2026 roku:
- Audyt procesów i konfiguracji systemu ERP – sprawdź, czy Twój system jest aktualny oraz obsługuje nowe sposoby raportowania, np. JPK_CIT itd.
- Mapowanie nowych przepisów na procesy wewnętrzne – stal, gdzie dokładnie zmiany wpływają na dane, obiegi dokumentów i raporty.
- Współpraca z partnerem wdrożeniowym – warto zaplanować aktualizacje i konsultacje serwisowe z wyprzedzeniem – zwłaszcza przed 1 stycznia 2026.
Rok 2026 to moment przełomowy dla polskich firm. Zmiany dotyczą zarówno działów HR, jak i księgowości oraz podatków. Wdrożenie nowych struktur JPK, obliczanie stażu pracy według zupełnie innych zasad, wyższe wynagrodzenia minimalne i rozwój KSeF – wszystko to wymaga solidnego przygotowania i dostosowania procesów firmowych.
Firmy, które zaczną wdrażać zmiany z wyprzedzeniem, sprawniej przejdą przez transformację i unikną błędów oraz dodatkowych kosztów.
